Thủ môn Arsenal Raya tham gia podcast Beyond The Box, nhìn lại việc năm 16 tuổi rời Tây Ban Nha sang Anh đá bóng, cùng quãng thời gian lần lượt khoác áo Blackburn, Brentford và Arsenal. Vì buổi trò chuyện dài 2 giờ sẽ được đăng thành nhiều phần, bài này là phần thứ mười một.
Năm nay anh còn trải qua một cột mốc quan trọng khác của đời người: con trai Leo chào đời. Làm cha, với anh là cảm giác thế nào?
Cảm giác làm cha thật không thể tin được. Cậu bé sinh hồi tháng 3, sau trận gặp Leverkusen. Nên nếu xem một số hình, sẽ thấy người khác đang vỗ tay, còn tôi chạy thẳng vào phòng thay đồ, vì vợ tôi lúc đó đã ở bệnh viện.
Thật sự không thể tin nổi. Mỗi ngày bạn đều học được điều mới. Tôi nghĩ sợi dây giữa bạn và vợ sẽ chặt hơn. Khi thấy những gì họ trải qua, những gì họ bỏ ra để tạo nên một sinh mệnh mới, cả quá trình mang thai, lúc sinh, và những chuyện ấy, bạn sẽ tôn trọng vợ mình hơn. Với tôi, những gì vợ tôi đã trải qua, và mọi thứ cô ấy đã làm, đều quá đỗi kỳ diệu.
Chuyện đó có ảnh hưởng gì tới việc đá bóng của anh không? Tôi đã nói chuyện với vài cầu thủ vừa làm bố, họ bảo: “Chân tôi mỏi rã, tôi kiệt sức.” Chỉ khi thực sự đi qua bạn mới hiểu chuyện này khó đến mức nào, nó bào người ta ra sao, và nó kéo dài mãi, kéo dài mãi. Nó có ảnh hưởng gì tới anh không? Hay anh thấy mình vẫn xoay xở khá ổn?
Không. Chúng tôi tìm được một cách để tôi vẫn giữ như trước, giữ nguyên nhịp sinh hoạt. Nhưng tôi bắt đầu chuẩn bị cho chuyện này từ khoảng tháng 1.
Từ tháng 1, mỗi sáng tôi dậy lúc năm giờ rưỡi. Chúng tôi thỏa thuận cô ấy lo phần đêm. Tôi đi ngủ lúc mười giờ hoặc mười rưỡi mỗi tối, sáng năm giờ rưỡi dậy. Sau khi con chào đời, năm giờ rưỡi tôi nhận ca, sáu giờ cho bé bú, rồi đến tám giờ bé ở với tôi, để vợ tôi ngủ được tới chín giờ.
Nên chúng tôi chốt với nhau thế này: “Được, đêm em chăm con, nhưng anh phải dậy sớm hơn một chút.”
Hai người ngủ riêng phòng không?
Không. Cùng một phòng.
Cô ấy sẽ nói: “Con khóc lâu thế mà anh chẳng nhúc nhích.” (cười)
Tôi nghĩ là vì tôi biết cô ấy ở đó. Khi tự mình chăm con, hễ bé khóc là tôi tỉnh ngay. Nhưng vì biết cô ấy ở đó, tôi thả lỏng, biết con không sao.
Nên từ tháng 1 tôi luôn dậy năm giờ rưỡi, ngủ khoảng mười giờ tối, rồi lại dậy năm giờ rưỡi, để chuẩn bị cho ngày con trai chào đời. Như vậy khi bé về nhà, cơ thể tôi đã quen dậy lúc năm giờ rưỡi. Rồi tôi cho bé bú, dỗ bé ngủ trước khi đi tập, để vợ ngủ thêm một lúc. Tôi thấy cách sắp xếp này rất rất tốt, và bây giờ chúng tôi vẫn làm vậy. Hiện cô ấy lo cữ bú ban đêm.
Đương nhiên bây giờ bé ngủ ngon hơn nhiều, có thể ngủ liền sáu bảy tiếng. Nhưng tôi vẫn dậy rất sớm, vì đã thành thói quen, tôi đã quen rồi. Và đó cũng là khoảng thời gian chỉ có tôi với con trai.
Bé luôn bú lúc sáu giờ sáng. Tôi dậy năm giờ rưỡi, xuống lầu, uống một tách cà phê, pha bình sữa, rồi cho bé bú. Sau đó là lúc tôi ở riêng với bé, mấy con chó cũng ở trong bếp. Tôi ở nhà với bé, đó là thời gian của tôi và con. Chúng tôi luôn giữ đúng cách sắp xếp ấy.
Chủ động chuẩn bị, chủ động chuẩn bị. Ngay cả chuyện con trai chào đời, anh cũng dựng sẵn nhịp sinh hoạt từ trước. Sau khi làm cha, cách anh nhìn mọi việc có đổi không? Tôi biết nhiều người sau khi có con cảm thấy trước đây mình cứ lo, cứ sợ. Đương nhiên tôi không nói về anh. Nhưng rồi họ nghĩ: “Thực ra bây giờ tôi có một mục tiêu quan trọng hơn đá bóng.” Điều đó sẽ đổi góc nhìn. Trước mặt anh là một sinh mệnh nhỏ, bé phụ thuộc vào anh, cần anh để sống cho tử tế.
Có. Và theo tôi, nếu ai nói không, người đó không nói thật. Vì khi thấy vợ sinh con ra, thấy con trai hoặc con gái, thấy đứa con của mình sống sờ sờ trước mắt, từ khoảnh khắc đó điều quan trọng nhất chính là chúng.
Đó là chuyện quan trọng nhất. Nên bạn sẽ làm mọi thứ có thể để chắc chúng ổn.
Trước khi có con, tôi nghĩ bạn không có cùng một cách nhìn. Đương nhiên bạn yêu vợ, cô ấy rất rất quan trọng. Nhưng khi bạn và vợ có một đứa con, sau khi thấy những gì cô ấy đã trải qua, sự tôn trọng của bạn dành cho cô ấy sẽ khác hẳn trước.
Tôi nghĩ đó là thay đổi lớn. Bạn sẽ nói: “Bây giờ, quan trọng nhất là con tôi và vợ tôi.”
Chuyện này có làm nhẹ áp lực tranh vô địch của anh không? Leo sinh tháng 3, đúng không?
Tháng 3, đúng.
Nên Leo sinh tháng 3, lúc đó còn hai tháng nữa mùa giải mới hết, các anh vẫn đang đá Champions League. Điều đó có làm nhẹ áp lực, hoặc đổi chỗ anh dồn sự chú ý không? Bây giờ nhà có vợ và con, chặng cuối cuộc đua vô địch có dễ thở hơn về mặt tâm lý không?
Tôi không biết, vì tôi vẫn làm đúng việc cũ. Từ tháng 1 tôi đã giữ cùng một nhịp. Thay đổi duy nhất là trong nhà có thêm một cục nhỏ biết khóc, biết ị, biết ngủ. (cười)
Đúng, còn nôn cả lên người anh nữa.
Nên ở nhà tôi luôn giữ cùng một cách sắp xếp. Thay đổi duy nhất là có một đứa con. Về tâm lý, nó đổi cách bạn nhìn cuộc sống, khiến bạn biết điều quan trọng nhất là chúng. Nhưng từ phía nghề nghiệp thì không có gì đổi.
Pha cản phá trong trận gặp West Ham có phải là pha cứu thua giúp đội vô địch không?
Tôi nghĩ pha cản phá đó mang chức vô địch Premier League về cho chúng tôi. Đó là kiểu khoảnh khắc mà lúc đang diễn ra bạn có thể chưa thấy nó nặng đến thế.
Nhưng khi nhìn từ khoảng cách xa hơn, như bây giờ ngoái lại, tôi nghĩ nếu lúc đó chúng tôi để mất điểm thì có lẽ đã xong. Vì mùa giải khi ấy đã quá sát ngày kết thúc, không còn đủ thời gian lấy lại những điểm đó.
Nên tôi nghĩ đó là khoảnh khắc quyết định. Chúng tôi phải thắng trận ấy, và chúng tôi đã làm được. Tôi may mắn được cùng đội làm điều đó.
Anh cuối cùng vô địch giải, rồi đi đá chung kết Champions League, nhưng như anh nói, đó là một nỗi thất vọng rất lớn. Anh có Leo, rất vui; lại vô địch Premier League, rất vui; rồi bước vào chung kết Champions League. Hôm sau là lễ diễu hành mừng chức vô địch. Cảm giác thế nào? Tôi muốn biết sau khi thua chung kết Champions League, đi diễu hành là cảm giác gì. Tôi đặc biệt muốn biết nó có đỡ cho anh không, hay anh thấy hơi trống trải?
Lúc đó tôi chưa sẵn sàng. Ở Budapest tôi không ngủ được. Chúng tôi ở đó một đêm, rồi sáng hôm sau bay về.
Tôi có lẽ chỉ ngủ được một tiếng. Thật sự rất rất khó, tôi chưa sẵn sàng.
Ý nghĩ đầu tiên trong đầu là: “Thế này thì ích gì? Hôm qua chúng ta vừa thua.”
Nhưng sau đó bạn bắt đầu cảm được không khí ấy. Trên đường tới sân, bạn bắt đầu thấy đám đông.
Bạn bè và người nhà cũng bắt đầu gửi ảnh, kể họ thấy bao nhiêu người trên phố, cùng những tấm hình chụp từ trên cao.
Rồi bạn dần thấy: “Chúng ta thực sự đã làm được một việc rất phi thường.” Đây là một mùa giải xuất sắc.
Chúng tôi vô địch Premier League, và còn vào chung kết Champions League. Lần gần nhất Arsenal vào chung kết Champions League cũng đã khoảng hai mươi năm rồi nhỉ.
Nên tâm thế bắt đầu đổi một chút. Bạn sẽ nói: “Hãy tận hưởng tất cả đi, chúng ta đã làm được chuyện rất phi thường.”
Nhưng trong lòng vẫn giằng xé với chính mình: “Hôm qua chúng ta vừa mới thua.” Rồi bạn thấy càng lúc càng nhiều hình ảnh, cảm giác đó cũng càng lúc càng mạnh, càng lúc càng mạnh.
Bạn lên xe. Lúc đầu, khi vừa ra khỏi sân Emirates, đương nhiên là thấy gia đình và bạn bè. Nhưng ra đường lớn, bạn thấy mọi người reo hò vì mình. Họ không mất niềm vui chỉ vì chúng tôi thua trận chung kết. Họ chỉ vui đến thế vì chúng tôi vô địch Premier League.
Điều đó đổi hẳn tâm trạng của bạn. Nên đó là một ngày không thể tin được. Nhìn những con người ấy, nhìn cổ động viên, khiến chúng tôi đổi cách nhìn thất bại của ngày hôm trước, và hiểu rằng mình thực sự đã làm được điều rất phi thường.
Ở một mức nào đó là vui buồn lẫn lộn, đúng không? Nói về trận chung kết Champions League ấy, tôi nghĩ quanh Arsenal có rất nhiều lời bàn, gồm áp lực, gồm chuyện ai cũng nhắc tới cú đúp, còn không được sảy chân trong cuộc đua vô địch giải. Giờ nhìn lại trận chung kết, anh nghĩ gì? Chỉ là thất vọng? Hay cũng có những khoảnh khắc khiến anh vui và tự hào, vì có dịp bước lên sân khấu ấy, đá một trận trong dịp như thế, và sau này có lẽ còn tới đó lần nữa để giành chức vô địch?
Đúng, tôi nghĩ được vào chung kết Champions League thì đương nhiên chúng tôi nên tự hào về mình. Vì bạn không bao giờ biết lần sau vào chung kết là khi nào. Về phần thể hiện cá nhân cũng có những điều khiến tôi rất tự hào. Tôi cố hết sức giúp đội.
Nhưng cuối cùng chúng tôi thiếu một chút ở loạt luân lưu, thật sự rất rất buồn. Không cách thua nào tệ hơn là thua trên chấm phạt đền.
Bạn đã gần chạm chiếc cúp đến thế, vậy mà nó tuột khỏi tay. Nên còn nhiều thứ cần làm tốt hơn.
Đương nhiên Paris Saint-Germain lúc đó là một đội rất rất hay, và bây giờ vẫn vậy. Nhưng trong trận họ không gây cho chúng tôi quá nhiều rắc rối. Họ ghi bàn từ quả phạt đền đó, sau đó thế trận của hai bên trở nên trực diện hơn một chút.
Vì chúng tôi ghi bàn rất sớm, điều này cũng khiến toan tính của trận đổi đi phần nào. Đó là lần đầu chúng tôi đá chung kết Champions League, vậy mà phút thứ tư hoặc thứ năm đã có bàn thắng.
Điều đó đổi cách bạn nhìn phần còn lại của trận, cũng đổi cách bạn đối phó với quãng thời gian còn lại.
Có lẽ đó là một sai lầm, có lẽ không. Nhưng tôi nghĩ chúng tôi phòng ngự rất tốt. Khi có bóng, chúng tôi có thể làm tốt hơn một chút, cũng có thể tạo thêm cơ hội.
Nhưng nói cho cùng, bóng đá là vậy, chuyện đã diễn ra như thế. Giờ nhìn lại, tôi rất rất tự hào về những gì chúng tôi đã làm, và về cách chúng tôi làm, trong cả hành trình Champions League. Cả mùa, ở Champions League chúng tôi không thua trận nào.
Rồi anh lại trở thành một thành viên của đội vô địch World Cup. Kỳ World Cup đó với anh là trải nghiệm thế nào?
Không thể tin được. Giờ nghĩ lại, năm 2010 tôi nhìn đội Tây Ban Nha nâng cúp World Cup.
Lúc ấy bạn bắt đầu nghĩ: “Một ngày nào đó, tôi muốn trở thành một người trong số họ.” Sau này bạn thực sự ở đó, thực hiện ước mơ của một cậu bé, cũng là ước mơ của hàng chục triệu người.
Tuyệt vời. Tôi nghĩ cách chúng tôi vô địch cũng rất hay.
Trận đầu không thực sự tốt, nhưng từ đó trở đi chúng tôi tiến lên, tiến lên, rồi lại tiến lên. Chúng tôi vô địch World Cup hoàn toàn xứng đáng.
Nhưng trong đội đó, anh có thấy khó không? Anh vừa đá chung kết Champions League, vừa cùng Arsenal vô địch giải, bên ngoài cũng bàn xem anh có phải thủ môn đang có phong độ tốt nhất, có phải thủ môn hay nhất thế giới không. Rồi anh đi World Cup nhưng phải đứng ở vai trò hỗ trợ. Với anh điều đó có khó không?
Đương nhiên bạn muốn đá từng phút, đó cũng là lý do bạn chơi bóng. Nhưng đồng thời, nếu nhớ lại lúc tôi mới chuyển tới Anh, ai nghĩ được tôi có thể khoác áo đội tuyển, đứng trên sân khấu quan trọng nhất của bóng đá?
Và còn là lần thứ hai. Nên nếu nghĩ theo hướng đó, đương nhiên bạn muốn ra sân, nhưng bạn không thể than phiền.
Chuyện này lại quay về điều chúng ta đã nói: quyết định không phải do thủ môn kia đưa ra, mà do huấn luyện viên trưởng. Huấn luyện viên trưởng cho rằng đó là lựa chọn tốt nhất.
Chuyện là vậy. Bạn phải chấp nhận, và trong vai của mình đưa ra phiên bản tốt nhất. Tôi hy vọng được đá một ít phút, nhưng cuối cùng điều đó không xảy ra. Bóng đá là thế.
Nói cho cùng, chúng tôi đã vô địch World Cup. Tôi nghĩ mình cũng như những cầu thủ ra sân, đều là một phần của đội vô địch này. Vì bạn tập ở đó, bạn giúp đồng đội; khi tiền đạo tập sút, bạn giúp họ. Bạn khích lệ đồng đội, cũng giúp thủ môn đang bắt chính, thúc anh ấy, để anh ấy cố trở nên tốt hơn, hoặc giúp anh ấy ở những mặt khác.
Cuối cùng chỉ có ba cầu thủ không ra sân: tôi, Joan và Grimaldo. Ba chúng tôi cũng như những người đã đá, đều cảm thấy mình là một phần của đội vô địch.
Cảm giác ấy có phải đến từ huấn luyện viên trưởng và bầu không khí đội bóng không?
Tôi nghĩ từ mọi phía. Từ kinh nghiệm, từ việc bạn biết khoác áo đội tuyển khó đến nhường nào, từ việc ngoái nhìn mình đã đi lên từ đâu. Cũng từ việc bạn biết mình nên là một đồng đội tốt.
Bạn phải hiểu đó không phải lỗi của đồng đội, mà là quyết định của huấn luyện viên trưởng. Chuyện là vậy.
Bạn có thể u uất, cũng có thể chấp nhận, rồi mang điều tích cực vào môi trường đội, làm vài việc tốt cho đội. Tôi nghĩ đội Tây Ban Nha rất tốt ở điểm này. Chúng tôi có một tập thể rất rất tốt.
Tôi thậm chí không muốn nói đó là một nhóm cầu thủ giỏi, mà muốn nói đó là một nhóm người tốt. Chúng tôi quan tâm nhau, cũng mong nhau đều ổn. Và cách tốt nhất dành cho nhau chính là đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau.
Cuối cùng, David, giờ anh sẽ lần đầu với thân phận nhà vô địch Premier League đi bảo vệ ngôi vương. Anh vẫn là người giành Găng tay vàng ba lần liên tiếp. Với mùa này anh cảm thấy thế nào? Anh thấy việc bảo vệ chức vô địch, trở thành mục tiêu để mọi người đuổi theo, thì áp lực lớn hơn? Hay lúc giành chức vô địch đầu tiên áp lực lớn hơn?
Tôi nghĩ chức vô địch đầu tiên áp lực lớn hơn. Vì mấy năm trước chúng tôi cứ sát đến thế mà mãi không làm được. Giờ chúng tôi đã có chức vô địch Premier League, nhưng không muốn chỉ thắng đúng một lần.
Chúng tôi muốn liên tục trở thành nhà vô địch, không chỉ thắng một lần, mà thắng tiếp mãi. Nên chúng tôi sẽ chủ động tranh giải quốc nội, tranh các cúp, tranh Champions League. Chúng tôi muốn giành mọi danh hiệu.
Chúng tôi phải đối mặt với mùa này theo cách đó. Và tôi luôn nói cùng một câu: khó không nằm ở chuyện thắng, mà ở chuyện thắng xong rồi vẫn thắng tiếp.
Chúng tôi biết chuyện này sẽ khó.
Nhưng tôi nghĩ chúng tôi đủ sức giành từng chiếc cúp của mùa này.
Tôi còn một câu hỏi cuối. Vì một người bạn nhờ tôi hỏi anh. (cười) Anh ấy đang chơi cho Sunderland. Anh ấy muốn biết, nếu được cho bản thân năm 16 tuổi một lời khuyên, anh sẽ nói gì?
Đừng bao giờ ngừng tin vào bản thân. Và hãy là chính mình.
Tôi nghĩ đó là điều tôi luôn giữ rất chắc với chính mình. Chính vì luôn như vậy mà tôi mới đứng ở vị trí hôm nay. Nó luôn ở trong lòng tôi, và tôi sẽ không bao giờ ngừng sống đúng con người ấy.
Các phần khác của buổi phỏng vấn