Ngày 28/9, huyền thoại bóng rổ nam Chu Phương Vũ cuối cùng đã lên tiếng công khai trên mạng xã hội, nói về màn thể hiện tổng thể của bóng rổ Trung Quốc tại ASIAD Nagoya lần này. Trong cả bốn đội tuyển quốc gia bóng rổ tại ASIAD, không đội nào vào được chung kết: bóng rổ nam xếp thứ tư, bóng rổ nữ giành huy chương đồng, bóng rổ 3x3 nam và 3x3 nữ đều dừng bước ở tứ kết, tạo nên thành tích tệ nhất trong lịch sử tham dự ASIAD của bóng rổ Trung Quốc. Là cựu tuyển thủ bóng rổ nam từng tự tay giành chức vô địch châu Á, Chu Phương Vũ nói thẳng rằng sau khi xem hết tất cả các trận đấu, trong lòng anh chỉ có hai chữ: đau lòng.
Vô số người hâm mộ để lại bình luận hỏi anh, rốt cuộc bóng rổ Trung Quốc hiện nay bị làm sao vậy? Bá chủ từng tung hoành trên đấu trường châu Á, nay gặp những đối thủ cũ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran lại bị đánh cho không còn sức chống trả, ngay cả tư cách đứng trên sân chung kết cũng không có được, dù là 5x5 hay 3x3 đều thất bại thảm hại. Chu Phương Vũ nói, khi ngồi trước màn hình xem thi đấu, đã mấy lần anh muốn hỏi một câu: những người chơi bóng, dẫn dắt con người và quản lý bóng rổ như chúng tôi, rốt cuộc có vấn đề ở đâu?
Nhiều người sau khi thua trận phản ứng đầu tiên là "cầu thủ của chúng ta chưa đủ nỗ lực", nhưng Chu Phương Vũ đã chỉ thẳng ra ngộ nhận này: không ai dám nói các cầu thủ và huấn luyện viên hiện nay không nỗ lực, mọi người ngày nào cũng ngâm mình trong phòng tập, tập đến ướt đẫm mồ hôi mới rời đi, thời gian tập trung chẳng hề ngắn hơn người khác chút nào. Nhưng nỗ lực chưa bao giờ là kim bài miễn tử của thể thao đỉnh cao, phương pháp tập luyện của bạn có đúng không? Triết lý bóng rổ trong đầu bạn có theo kịp xu thế bóng rổ thế giới hiện nay không? Chất lượng tập luyện trong mỗi đơn vị thời gian của bạn có chắc chắn, đến nơi đến chốn như đối thủ không? Những điều này chưa bao giờ có thể qua mặt chỉ bằng mấy chữ "tôi rất nỗ lực". Điều công bằng nhất của thể thao đỉnh cao chính là kết quả sẽ không diễn kịch cùng bất kỳ ai, những lần bạn lười biếng, những con đường bạn đi sai, những triết lý sai lầm trước đây, cuối cùng đều sẽ hiện nguyên hình trên bảng tỷ số cuối cùng.
Những lời này không trực tiếp nêu tên ai, nhưng người tinh ý đều có thể nhận ra mũi dùi chĩa thẳng vào Quách Sĩ Cường, người dẫn dắt đội giành vị trí thứ tư tại ASIAD lần này. Trước đó nhiều người tìm lý do cho ban huấn luyện, nói rằng cầu thủ chấn thương nhiều, xoay tua không đủ, lịch thi đấu quá dày đặc, nên mới liên tiếp thua Nhật Bản, Iran, cuối cùng chỉ xếp thứ tư. Nhưng Chu Phương Vũ, là cựu tuyển thủ từng giành vô số chức vô địch châu Á, hiểu rõ hơn ai hết: sự cạnh tranh trên đấu trường châu Á từ lâu đã không còn như mười năm trước, thứ hạng thế giới của bóng rổ nam Nhật Bản liên tục đi lên, tốc độ trưởng thành của đội hình trẻ Hàn Quốc vượt xa dự kiến, đối thủ tiến bộ mỗi ngày, còn bạn vẫn ôm lấy lối tư duy tập luyện và triết lý chiến thuật cũ mà khổ luyện, tập càng gian khổ thì càng bị đối thủ bỏ xa. Trước đó nhiều người hâm mộ vẫn tranh luận rằng thua ở ASIAD rốt cuộc là lỗi của cầu thủ hay lỗi của huấn luyện viên, Chu Phương Vũ đã trực tiếp mở rộng tầm nhìn cho vấn đề này: bóng rổ Trung Quốc chưa bao giờ có thể đứng dậy chỉ nhờ vào một siêu sao nào đó hay một thế hệ cầu thủ giỏi nào đó, cũng không phải cứ thay một huấn luyện viên trưởng là có thể lập tức giải quyết mọi vấn đề. Nó dựa vào huấn luyện viên, cầu thủ, tất cả những người làm nghề yêu bóng rổ, mọi người cùng chung sức hướng về một phía, từ triết lý tập luyện, logic tuyển chọn người, đến từng chi tiết trong giải đấu thường ngày mà từ từ thay đổi, từng chút một uốn nắn lại con đường đã đi lệch trước đây. Nếu tất cả mọi người sau khi thua đều bận tìm cớ, đổ lỗi, không chịu bình tâm suy ngẫm xem phương pháp và triết lý tập luyện của mình có vấn đề ở đâu, thì ở giải đấu quốc tế lớn tiếp theo, chúng ta vẫn sẽ thua thêm lần nữa theo cách y hệt.
Với những cựu cầu thủ từng trải qua thời kỳ hoàng kim của bóng rổ nam Trung Quốc, nhìn đội hình hiện nay ngay cả chung kết cũng không vào nổi trên đấu trường châu Á, cảm giác trong lòng khó chịu hơn người hâm mộ bình thường gấp vạn lần. Lần này Chu Phương Vũ đứng ra lên tiếng không phải để mắng ai cho hả giận, cũng không phải để ăn theo chủ đề nóng câu lượt xem, mà là thực sự không muốn nhìn bóng rổ Trung Quốc tiếp tục hao mòn trên con đường sai lầm. Hiện tại ai cũng cảm thấy "chúng ta đã rất nỗ lực rồi", nhưng chính kiểu nỗ lực tự cảm động bản thân này lại dễ che mắt tất cả mọi người nhất, khiến bạn không nhìn thấy triết lý tập luyện của mình đã lạc hậu từ lâu, không nhìn thấy đối thủ đã bỏ bạn lại rất xa phía sau. Kết quả sẽ không diễn kịch cùng bất kỳ ai, bảng thành tích ASIAD đã bày ra đó, tất cả những người làm bóng rổ nên ngồi xuống suy ngẫm thật kỹ, cùng chung sức kéo con đường này quay trở lại.
